AÖF / Genel Muhasebe Ünite 12

P.S. : << >> arasına yazılanlar, tamamen benim aklımda kalsın diye türettiğim şeylerdir. O kısımları okumasanız da olur. 


Ünite 12-BORÇLAR
<<Borçlar ödendiğinde hep borca yazılıyor?>>
Borç: Açık ya da kapalı olarak ifade olunan bir anlaşmaya dayanarak, bir başkasına olan kanuni ödeme yükümlülüğüdür.


Satıcılar Hesabı: İşletmenin faaliyet konusuyla ilgili mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan senetsiz borçların takip edildiği pasif karakterli bir hesaptır. Kredili (veresiye) olarak alınan mal ya da yararlanılan hizmet nedeniyle hesap alacaklandınlır., herhangi bir şekilde ödenmesi durumundaysa borçlandırılır.<<Ezber>>


Borç Senetleri Hesabı: Ticari faaliyetlere bağlı olarak verilen bono ve kabul edilen poliçeler sonucu meydana gelen senetli borçların izlendiği hesaptır.İşletmenin aldığı mal ve hizmet karşılığında senet vermesi durumunda hesap nominal değeri (senedin üzerinde yazılı tutar) üzerinden alacaklandınlır, senedin ödenmesi durumdaysa yine nominal değeriyle borçlandınlır.<<Senet verildi, hesap alacaklandı. Senedin karşılığı alındı, hesap borçlandı.>>


Alınan Depozito ve Teminatlar: Alınan depozito ve teminatlar hesabın alacağına, geri ödendiğinde ya da hesaba sayıldığındaysa bu hesabın borcuna kaydedilir.<<Ezber>>


Ortaklara Borçlar: Borcun doğması halinde hesap alacaklandınlırken, ödendiğinde hesap borçlandınlır.<<Ezber-Önceki konularla karşılaştırma yap.>>


Personele Borçlar: Tahakkuk eden personele borçlar bu hesabın alacağına, ödendiğindeyse borcuna kaydedilir.<<Ezber - Ödendiğinde hep borca yazılıyor.>>


Ücret: Bir üretim faaliyetine bedensel ve düşünsel çaba harcayarak katkıda bulunan kişiye emeğinin karşılığı olarak verilen bedeldir.


Kök Ücret: İşverenin, çalışanlarına yapmak zorunda oldukları hizmetler karşılığında ödediği bedeldir. İşçilerin çalışmadıkları hafta tatili ve resmi tatil ücretleri de kök ücret içinde yer alır.


Fazla Mesai Ücreti: Günlük çalışma süresinin dışında fazladan yapılan çalışmalar karşılığında ödenen ücrettir.


Prim: İşçinin verimini artırmak ve verimli çalışmaya özendirmek amacıyla normal çalışma karşılığı ücretten ayrı olarak yapılan ödemeler yada sağlanan menfaatlerdir.


İkramiye: İşverenler tarafindan, bir buluş karşılığı ya da işinde gösterdiği beceri ve başarı karşılığında işçiye ödenen bir ücret eklentisidir.


Kasa Tazminatı (Mali Sorumluluk Tazminatı): Kendi kusuru olmaksızın zarara uğrayan ya da uğradığı varsayılan kişiye bu zararını karşılamak amacıyla yapılan ödemelerdir.

Yıllık İzin Ücreti: Personele yılın belli bir zamanında dinlenmesi için çalışma karşılığı olmaksızın ödenen
ücrettir.

Diğer Ücret Eklentileri: Yemek yardımı, ulaşım yardımı, aile yardımı, yakacak yardımı, konut yardımı, sosyal sigortalar işveren pirimi, kıdem tazminatı gibi ödemelerdir.


Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı: Ticari olmayıp diğer hesaplar kapsamına girmeyen çeşitli borçlar bu hesapta izlenir. Borcun doğması halinde alacak, ödenmesi halindeyse borç kaydedilir.<<Yine borç ödendiğinde hesap borçlandı.>>


Alınan Sipariş Avanstan: İşletmenin satış amacıyla gelecekte yapacağı mal ve hizmet teslimleri ile ilgili olarak peşin tahsil ettiği tutarlar bu hesapta izlenir. Alıcılardan alınan avanslar bu hesabın alacağına; malın
teslim edilmesi veya hizmetin görülmesi halindeyse borcuna kaydedilir.<<ezber - hizmet görüldü ( borç ödendi gibi, ona benziyor) hesap borçlandı.>>

Avans: İleride bir mal ya da yaptırılacak hizmet veya bunlara ilişkin olarak yapılacak giderlere sayılmak üzere önceden verilen ya da alınan para veya benzeri değerdir.


Ödenecek Vergi ve Fonlar: İşletmenin ekonomik faaliyetlerinde bulunmasının sonucu ilgili mali mevzuat uyarınca mükellef veya sorumlu sıfatıyla işletmenin kendisine, personeline, 3. Kişilere ilişkin olarak ödenmesi gereken vergi, resim, harç ve fonların izlendiği hesaptır.Vergi, resim ve harçların tahakkuk ettirilmesini gerektiren olaylar ve işlemler ortaya çıktıkça hesap alacaklandınlır, ödenmesi halindeyse borçlanır.<<Yine ödendi, ödenince borçlandı.>>


Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri: İşletmenin, personelin tahakkuk etmiş ücretlerinden sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre kesintiye tabi tutmakla yükümlü bulunduğu, personele ait emeklilik keseneği ve sigorta primleriyle bunlara ilişkin işveren katılma payları ve işverence sosyal güvenlik kuruluşlarına ödenecek diğer yükümlülüklerin izlendiği hesaptır. Kesintiler yapıldıkça bu hesap alacaklandınlır, ödemeler yapıldığındaysa borçlandırılır.<<Yine ödendi, hesap borçlandı.>>

AÖF / Genel Muhasebe Ünite 11

P.S. : << >> arasına yazılanlar, tamamen benim aklımda kalsın diye türettiğim şeylerdir. O kısımları okumasanız da olur.


Ünite 11- MALİ BORÇLAR
Mali borçları, işletmelerin ticari borçlarından ve diğer borç türlerinden ayıran özellikleri; bu hesap grubunda yer alan borçların ya kredi kurumlarından sağlanan borçlar olması ya da sermaye piyasası araçları ile sağlanmasıdır.



Banka Kredileri: Bankalar çeşitli kaynaklardan sağladıkları paraları, gereksinimi olan kişi veya kuruluşlara belirli bir faiz karşılığında kredi şeklinde verirler. Alınan krediler pasif karakterli 300 Banka Kredileri hesabının alacağına kaydedilir, alınan kredi ödendiğindeyse hesap borçlandırılır.<< Bankadan kredi çıktı, banka alacaklandı. Bankaya kredi ödendi, banka borçlandı.>>


Nakit Krediler: Bankaların müşterilerine ödünç para vermek suretiyle kullandıkları kredilerdir:

• iskonto
• iştira
• avans kredisi
• borçlu cari hesap

Borçlu Cari Hesap: Bankalar kredi talebinde bulunan müşterilerine belirli bir rakamla sınırlı bir cari hesap açarak bu hesaptan kredi sınırları içinde borç para çekmelerine ve yatırmalarına olanak sağlarlar.Bankanın kredi olanağı sağladığı işletmeler adına açtığı bu hesaplarda işletmelerin çektikleri veya yatırdıkları tutarlar kayda alınır. Bir işletme aldığı borçtan fazlasını bankaya yatırmayacağından, bu hesap açık kaldığı sürece bankaya borçlu olacaktır. Bu nedenle bu tür ilişki üzerine açılmış hesaplara borçlu cari hesaplar denir. Borçlu cari hesap kredilerinde bir yılda 4 faiz tahakkuk dönemi vardır. Bu dönemlerin sonları 31 Mart, 30 Haziran, 30 Eylül, 31 Aralık'tır.Borçlu cari hesap kredileri için bankaya ödenen faiz 780 Finansman Giderleri Hesabını borçlandınr, banka bu faizi işletmelerin aldıkları kredi borçlarına eklediği için 300 Banka Kredileri Hesabı alacaklanacaktır. 

Borçlu Cari Hesap Türleri :
1. Açık krediler
2. Kefalet karşılığı krediler
3. Maddi teminat karşılığı krediler

Açık Krediler: Borç alanın imzasından başka bir teminata dayanmayan kredi türüdür. Bu kredilerin limiti, karşılığı olan kredilere göre nispeten daha düşüktür. Bir kisi yada kuruluşa açık kredi açılabilmesi için:
1. Mali durumunun ve fâaliyet sonuçlarının iyi olması
2. Uzun bir ticari geçmişe sahip olması
3. Ticari ahlakının iyi olması
4. Faaliyet konusunun güvenli olması
5. İşlerinde deneyimli olması
6. O banka şubesinde yeterli ticari mevduatı olması ve komisyonlu işler getirmesi gibi koşullar aranır.


Maddi Teminat Karşılığı Krediler: Açık kredilerin bankalar açısından geri ödenmeme riski büyüktür. Bu nedenle bankalar kendilerine bir güvence sağlamak için kredi talep eden işletmelerden ya sağlam bir kefil ya da maddi teminat isterler.
Maddi teminat olarak kabul edilebilen varlıklar :
• değerli madenler,
• menkul kıymetler,
• ticari mallar,
• akreditif
• kambiyo senetleridir.

Maddi teminat karşılığı açılan borçlu cari hesaplarda banka, teminat olarak aldığı varlığın değerinin tamamı kadar kredi ödemesinde bulunmaz. Marj denilen, yüzde ile ifade edilen bir kısım kadar noksan ödeme yaparak kendisini güvenceye alır.


Nakit Olmayan Krediler - Teminat Mektubu: Bankalar müşterilerine nakit kredilerden başka, müşterisi adına kendi saygınlığını ortaya koyarak, onun taahhüdünü yerine getireceği konusunda 3.kişi veya kuruluşlara güvence verir, işte verilen bu güvencelere nakit olmayan krediler denir. Bu kredi grubu içinde yer alan en önemli kalem, teminat mektuplarıdır. Bankaların yurt içinde ve yurt dışında bulunan gerçek ve tüzel kişiler lehine bir malın teslimi; bir işin yapılması ya da bir borcun ödenmesi gibi konularda muhatap kuruluşlara hitaben verdikleri ve söz konusu yüklenimin yerine getirilmemesi durumunda mektup bedelinin koşulsuz ödenmesi yükümlülüğünü içeren garanti belgelerine teminat mektubu denir. Bu işlemde nakdi kredi söz konusu olmadığından banka faiz alamaz, sadece komisyon alır.Bu işlem ana hesaplarda bir değişme yaratmadığından kayıt zorunluluğu yoktur. Ancak istenirse, bu ilişkinin bilançonun aktifinde ve pasifinde değişme yaratmayan Nazım Hesaplarda izlenmesi mümkündür.Kaydı mutlaka gerekli olan, bankaya verilen komisyondur. Bu komisyon tutarı 780 Finansman Giderleri hesabının borcunda gösterilir.<<Ezber>>


Çıkarılmış Tahviller: Anonim şirketlerin, iktisadi devlet teşekküllerinin ve kamu kurumlarının uzun vadeli fon ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla çıkarılan borç senetlerine tahvil denir.Tahvil çıkararak borçlanma halinde uzun vadeli bir yabancı kaynak hesabı olan 405 Çıkarılmış Tahviller Hesabı, Tahvillerin nominal bedelleri ile alacaklandırılır. Çıkarılmış tahvillerin dönemsonlarında işlemiş faizleri muhasebeleştirilir. Hesaplanan faiz 780 Finansman Giderleri Hesabına borç, 381 Gider Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir.<<Ezber>>

AÖF / Genel Muhasebe Ünite 10

P.S. : << >> arasına yazılanlar, tamamen benim aklımda kalsın diye türettiğim şeylerdir. O kısımları okumasanız da olur.


Ünite 9 - DURAN VARLIKLAR


Duran Varlıklar: Bir yıldan veya bir faaliyet döneminden daha uzun sürelerde, işletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla elde edilen ve ilke olarak bir yılda ya da bir faaliyet dönemi içinde elden çıkarılması ya da tüketilmesi öngörülmeyen varlıklardır.


Duran Varlıklar
1. Ticari Alacaklar
2. Diğer Alacaklar
3. Mali Duran Varlıklar
4. Maddi Duran Varlıklar
5. Maddi Olmayan Duran Varlıklar
6. Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar
7. Gelecek Yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları
8. Diğer Duran Varlıklar


Maddi Duran Varlıklar
1. Arazi ve Arsalar
2. Yeraltı ve Yerüstü  Düzenleri
3. Binalar
4. Tesis, Makine ve Cihazlar
5. Taşıtlar
6. Demirbaşlar
7. Diğer Maddi Duran Varlıklar
8. Birikmiş Amortismanlar


Maddi Olmayan Duran Varlıklar
1. Haklar
2. Şerefiye
3. Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri
4. Araştırma Geliştirme Giderleri
5. Özel Maliyetler
6. Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar
7. Birikmiş Amortismanlar


Maddi Duran Varlıklar: Maddi Duran varlıklar ile ilgili hesaplar bilançonun aktif tarafında yer alırlar, yani borç bakiyeli çalışan hesaplardır. (Birikmiş Amortismanlar hariç) Maddi Duran Varlıklar edinildiğinde maliyet bedeliyle ilgili hesabın borcuna kaydedilir, çeşitli nedenlerle elden çıkarıldığındaysa alacak kaydedilir.<< Maddi Duran Varlık edindik, hesaba maddi duran varlık geldi, hesap borçlandı, varlık elden çıkarıldı, hesap alacaklandırıldı.>>Amortismana tabii tutulan duran varlıkların edinilmesi sırasında ödenen KDV'ler, 3 yıl içinde ve eşit miktarlarda indirim konusu yapılabilir. İlk aşamada KDV'nin 1/3'ü İndirilecek Kdv Hesabında, kalan 2/3'ü ise Gelecek yıllarda indirilecek kdv hesabında izlenir.


Arazi: Tarım faaliyetlerine ayrılan veya parsellenerek arsa haline getirilmeye uygun geniş toprak parçasıdır.


Arsa: Belediye sınırları içinde olup, inşaata elverişli parsellenmis arazi parçasıdır.<< Arazi ya da arsa edinildiğinde, Arazi ve Arsalar hesabı borçlanır, elden çıkarıldığında alacaklandırılır.>>


Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri: Herhangi bir işin gerçekleşmesini ya da kolaylaştırılmasını sağlamak amacıyla, yer altında ya da yer üstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, kanal, tünel, park, bahçe, iskele, sarnıç gibi yapılar bu hesapta muhasebeleştirilirler. Yeraltı ve Yerüstü düzenlerinin yapımı tamamlanıncaya kadar yapılan harcamalar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabının borcunda takip edilir. Yapım tamamlanınca oluşan maliyet tutarı 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri hesabının borcuna aktarılır.Herhangi bir nedenle hizmet dışı kalmasında ya da elden çıkarılmasındaysa bu hesabın alacağına kayıt yapılır.<<Yol yapılıyor, henüz tamamlanmadı, yapılmakta olan bir yatırım var, bu hesap borçlandı, yol yapıldı bitti, yeraltı ve yerüstü düzenine bir yol eklendi, hesap borçlandı. Yol artık hizmet dışı, elden çıkarıldı, hesap alacaklandırıldı.>>

Binalar: İşletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi için belli amaçlarla tahsis edilmiş yapılardır.Bina elde edildiğinde, binanın iktisadi değerini artırıcı bir harcama yapıldığında ve yeniden değerleme yapıldığında bu hesap maliyet bedeliyle borçlandırılır, herhangi bir nedenle elden çıkarıldığındaysa hesap alacaklandırılır. Eğer bina inşa halindeyse tamamlanıp teslim edilene kadar oluşan maliyet tutarı 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabının borcunda takip edilir, tamamlandığındaysa 252 Binalar hesabının borcuna devrolunur. <<Yukarıdaki ile aynı mantık>>

Tesis, Makine ve Cihazlar: İşletme faaliyetlerinde kullanılan her türlü makine, tesis ve cihazlar ile bunların eklentisi ve bu amaçla kullanılan taşıma gereçleri bu hesapta muhasebeleştirilir. Elde edildiklerinde hesap maliyet bedeliyle borçlandırılır, elden çıkarıldıklarındaysa hesap alacaklandırılır.<<Yukarıdaki ile aynı mantık>>


Taşıtlar: işletme faaliyetlerinde kullanılan her türlü taşıma araçlarının takip edildiği hesaptır. Taşıtlar alındığında maliyet bedeliyle borçlandırılır, elden çıkarıldığındaysa alacaklandırılır.<<Yukarıdaki mantık ile aynı>>


Demirbaşlar: İşletmenin yönetim fâaliyetleri sırasında yararlanılan kasa, hesap makinası, daktilo, masa, sandalye gibi büro eşyaları bu hesapta muhasebeleştirilir.Demirbaşlar elde edinildiğinde maliyet bedeliyle bu hesabın borcuna, elden çıkarıldığında ya da tüketildiğindeyse alacağına kaydedilir.<<Yukarıdaki mantık ile aynı.>>


Yapılmakta olan Yatırımlar: İşletmede yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak olan her türlü madde ve malzeme, işçilik ve genel giderlerle ilgili harcamaların takip edildiği hesaptır. Yapılan harcamalar bu hesabın borcuna kaydedilirken yapım tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılırken alacaklandırılır.<<Yapımı olan bir madde var, hesap borçlandı, yapım tamamlandı, artık yapımı süren bir madde yok, hesap alacaklandı.>>

-------------------------

Maddi Olmayan Duran Varlıklar: Maddi olmayan duran varlıklar maliyet bedeli üzerinden muhasebeleştirilir ve en uygun sürede itfa edilir yani gidere dönüştürülür.


Haklar: İmtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi bedel ödenerek elde edilen bazı hukuki tasarruflar ile kamu otoriterlerinin, işletmeye belli alanlarda tanıdığı kullanma, yararlanma gibi yetkiler dolayısıyla yapılan harcamalar bu hesapta izlenir.


Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri: İşletmenin kurulması, yeni bir şubenin açılması, işlerin sürekli olarak genişletilmesi için yapılan ve karşılığında maddi bir değer elde edilmeyen; iş ve piyasa etütleri, şirket sözleşmesinin hazırlatılması, hisse senetlerinin basılması gibi giderlerin izlendiği hesaptır.


Araştırma ve Geliştirme Giderleri: İşletmede yeni ürün ve teknolojiler oluşturulması, mevcutların geliştirilmesi ve benzeri amaçlarla yapılan her türlü harcamalar bu hesapta izlenir.


Özel Maliyetler: Kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya değerinin sürekli olarak arttırılması amacıyla yapılan giderler (normal bakım, onarım ve temizleme giderleri hariç) ile bu gayri menkullerin kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mülk sahibine bırakılacak olan kalorifer gibi varlıklar bu hesapta izlenir.

AÖF / Genel Muhasebe Ünite 9

P.S. : << >> arasına yazılanlar, tamamen benim aklımda kalsın diye türettiğim şeylerdir. O kısımları okumasanız da olur.


Ünite 9 - TİCARİ ALACAKLAR

Dönen Varlıklar (Ünite 7 ve 8 deki liste ile aynı.)
1. Hazır Değerler
2. Menkul Kıymetler
3. Ticari Alacaklar
4. Diğer Alacaklar
5. Stoklar
6. Gelecek aylara ait giderler ve gelecek tahakkukları
7. Diğer dönen varlıklar

Ticari Alacaklar: İşletmenin ticari ilişkileri, diğer ifadeyle satılan yada hizmetler sonucu oluşan senetli ve senetsiz alacakların tümünü kapsar. 


Alıcılar: Müşterilere yapılan kredili (açık hesap), (veresiye) satışların tutarlarının takip edildiği hesaptır. Alıcılar hesabı aktif karakterli bir hesap olup, borç kalanı verir. İşletmenin müşterilerine kredili satış yapması sonucunda hesap borçlanır.Alıcının nakden, çekle, senetle ya da hesaben yaptığı ödemelerde, satılan malın işletmeye iadesinde, mal satıldıktan sonra yapılan iskontolarda ise bu hesap alacaklanır.<< Kredili satış yapıldı, kredi alındı dendi ( tabii bu kredi banka kredisi değil, karıştırma.)hespa borçlandı, ödeme yapıldı, kredinin karşılığı geldi, kredi ortadan kalktı, hesap alacaklandı.>>

Alacak Senetleri: İşletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senede bağlanmış alacakların takip edildiği hesaptır.İşletme mal ve hizmet satışları karşılığında bono veya poliçe alıyorsa hesap borçlandırılır. Senedin vadesinde doğrudan işletme tarafından ya da bankadan tahsil edilmesinde, 3.kişilere ciro edilmesinde, baska bir senetle değiştirilmesinde, şüpheli alacak haline gelmesinde nominal değerden alacaklandınlır. << Satış yapıldı, karşılığında senet verildi, hesap borçlandı. Senet tahsil edildi yani paraya çevrildi, hesap alacaklandı.>>


Poliçe: Genellikle üç taraflı bir ilişkiyi düzenleyen bir senettir. Alacaklının borçlusundan olan alacağını, kendisinin borçlu bulunduğu üçüncü bir şahsa devretme temelini dayanır.<< A , B ye borçlu. B de C ye borçlu olsun. Bu durumda B, A ya diyor ki bana olan borcunu direkt C ye öde.>>

Poliçede Taraflar:
• Poliçeyi düzenleyerek ödeme emrini veren kişi(keşideci)<<B>>
• Poliçeyi ödeyecek kişi <<A>>
• Poliçede belirtilen miktarı tahsil edecek kişi(lehdar) <<C>>

Bono: Borçlu tarafından düzenlenen yazılı bir ödeme yükümlülüğüdür.

Verilen Depozito ve Teminatlar: Bu hesapta bir yıl içinde geri alınacağı öngörülen depozito ve teminatlar izlenir. Depozito ve teminatlar verildiğinde hesap borçlanırken geri alındığında alacaklandmlır.<<Depozito verildi, hesap borçlandı. Geri alındı, hesap alacaklandı.>>


Diğer Ticari Alacaklar: Ticari alacaklar dışında kalan, yani müşterilere mal ve hizmet satışı sonucu doğmayan çeşitli kişi veya isletmelere ödünç verme vb. meydana gelen alacakları kapsar.Böyle bir alacak
ortaya çıktığında hesap borçlandırılır; alacak tahsil yada mahsup edildiğindeyse hesap alacaklandırılır.<< Diğer Ticari alacak grubuna giren bir alacak oluştu, alacak var yazdık, hesap borçlandı. Alacak tahsil edildi, artık alacağımız kalmadı, hesap alacaklandırıldı.>>


Diğer Alacaklar: Herhangi bir nedene dayanmadan meydana gelmiş ve en çok bir yıl içinde tahsil edilmesi düşünülen senetli, senetsiz alacaklar ve bunlara ait şüpheli alacak ile karşılığının takip edildiği hesaptır.


Ortaklardan Alacaklar: İşletmenin ana faaliyet konusu dışındaki ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan işlemler dolayısıyla ortaklardan alacaklı bulunduğu tutarlar bu hesapta izlenir. Böyle bir alacağın doğması halinde hesap borçlanır, alacak tahsil edildiğindeyse alacaklandırılır.<< ortaktan alacak var dedik, bu hesap borçlandı, alacak tahsil edildi , hesap alacaklandı.>>


İştirakçilerden Alacaklar: İşletmenin ana faaliyet konusu dışındaki ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan işlemler dolayısıyla iştirakçilerden yani ortak olunan işletmelerden olan alacaklar bu hesapla izlenir.Böyle bir alacağın doğması halinde hesap borçlanır, alacak tahsil edildiğindeyse alacaklandırılır.<<Üstteki mantık ile aynı.>>


Bağlı Ortaklardan Alacaklar: Ortaklıklardan olan alacaklar bu hesapta izlenir. Böyle bir alacağın doğması halinde hesap borçlanır, alacak tahsil ya da mahsup edildiğindeyse alacaklandırılır.<<Üstteki mantık ile aynı.>>


Personelden Alacaklar ve Avanslar: İşletmenin kendi personelinden ve isçisinden olan alacakları (işletme tesislerinden yararlanma, mali sorumluluk gibi nedenlerle ortaya çıkan alacaklar) takip edilir.Alacak
doğduğunda hesap borçlanırken, alacağın tahsilinde hesap alacaklandınhr.<<Üstteki mantık ile aynı.>>Ücret avansları ya da yolluk avansları bu verilen iş avansları hesabında değil 196 Personel Avansları hesabında izlenir.

AÖF / Genel Muhasebe Ünite 8

P.S. : << >> arasına yazılanlar, tamamen benim aklımda kalsın diye türettiğim şeylerdir. O kısımları okumasanız da olur.


Ünite 8 - HAZIR DEĞER VE MENKUL KIYMETLER

Dönen Varlıklar ( Ünite 7 deki liste ile aynı.)
1. Hazır Değerler
2. Menkul Kıymetler
3. Ticari Alacaklar
4. Diğer Alacaklar
5. Stoklar
6. Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları
7. Diğer Dönen Varlıklar

Hazır Değerler: Nakit olarak elde edilen veya bankada bulunan para ve para gibi kullanılan varlıklar ile istenildiğinde değer kaybına uğramadan paraya çevirme olanağı bulunan varlıkları kapsar.


Kasa: Kasa işletmenin nakit parasını, nakit giriş ve çıkışlarını kapsar.Günlük kasa defterinde takip edilir ve bu deftere yazılan para hareketleri Kasa Hesabına kaydedilerek izlenir.Yabancı paralar da TL cinsinde bu hesapta kaydedilir.Yani alınan para o gün alındığı kur üzerinden TL cinsi olarak hesabın borcuna kaydedilir. << Nakit para aldık, o zaman kasa borçlandı. Nakit para çıktı, o zaman kasa alacaklı.>>


Alınan Çekler: Henüz tahsili için bankaya ibraz edilmemiş veya ciro edilmemiş çeklerin tutarını gösteren bir varlık hesabıdır.İşletme alıcısından çek aldığında bu hesap borçlanırken, çekin tahsil edilmesi durumunda alacaklandırılır.<< Çek aldık, alınan çeklere çek geldi, borçlandı.Çeki tahsil ettik yani paraya çevirdik, artık elimizde çek kalmadı, elimizden çek çıktı, alacaklandı. >> Yabancı para üzerinden düzenlenen çeklerde alındıkları tarihteki kura göre TL cinsinden bu hesabın borcuna kaydedilir.Alınan Çekler hesabı; cüzdandaki çekler, tahsildeki çekler gibi yardımcı hesaplarla kullanılır.


Bankalar: İşletmenin dönem sonunda bankada bulunan paralarının tutarlarını gösteren bir bilanço kalemidir.İşletmenin bankadaki hesabında artış olduğunda hesap borçlandırılırken, azalış söz konusu olduğunda alacaklandınlır. << Bankaya para koyarsan, yani banka hesabında artış olursa, banka borçlanır, para alırsan, paran azalırsa, banka alacaklandırılır. >>


Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri: Verilen çekler işletmenin üçüncü kişilere çekle yapmış olduğu ödemelerden henüz bankadan çekildiğine dair bir bilginin gelmediği çekleri izleyen, alacak kalanı veren hesaptır. 


Diğer Hazır Değerler: Nitelikleri itibariyle hazır değer olan pullar, vadesi gelmiş kuponlar, yoldaki paralar gibi değerleri kapsar.Bu değerler alındığında alış bedeliyle borçlandırılır, elden çıkarıldığındaysa
yine alış bedeliyle alacaklandırılır. << Mesela yolda para bulundu, o zaman bu hesaba giren oldu, borçlandırılır. Bu parayı elden çıkardığımızda, buradan çıkış oldu, alacaklandırılır.>>

Menkul Kıymetler: Kâr elde etmek amacıyla geçici bir süre elde bulundurulmak üzere alınan hisse senedi, tahvil, hazine bonosu, finansman bonosu, yatırım fonu, kâr zarar ortaklığı belgesi, gelir ortaklığı senedi gibi menkul kıymetleri kapsar.


Hisse Senedi: Anonim şirketlerin eşit paylara bölünmüş sermayesi karşılığında çıkarılan, şekli kanunla belirlenmiş olan belgedir.Nama yada hamiline yazılı olabilir.Satın alınan hisse senetleri alış fiyatları üzerinden bu hesabın borcuna kaydedilir, satıldıklarında yine alış fiyatları üzerinden hesap alacaklandınlır.<< Hisse Senedi satın aldık, hisse senetlerine yeni senet geldi, bu hesap borçlandı. Hisse senedi sattık, hisse senedi hesabından senet çıktı, alacaklandı.>>Eğer hisse senedi alındığı fiyat üzerinde bir fiyata satılmışsa ortaya çıkan fark işletme lehine olup 645 Menkul Kıymetler Satış Kârları hesabının alacağına kaydedilir. Eğer alındığı fiyat altında bir fiyata satılmışsa ortaya çıkan fark isletme aleyhine olup 655 Menkul Kıymetler Satış Zararları hesabının borcuna kaydedilir.<<Burasını ezber yap.>>Hisse Senedi işlemi yapmak için aracı kuruma ödenen komisyon 643 Komisyon Giderleri Hesabını borçlandırır.<<komisyon geldi, o zaman komisyon giderleri hesabı borçlandı.>>Hisse Senetleri kâr payları (temettü) tahsil edildiğinde 640 İştiraklardan Temettü Geliri Hesabı alacaklandınlır.<<Ezber>>


Tahvil: Anonim şirketlerin ve birtakım kuruluşların belli bir faiz oranı karşılığında borç para bulmak amacıyla çıkardıkları borç senedi niteliğindeki belgelerdir.<< Şirket borç para arıyor, daha sonra bunu faizli bir şekilde ödeyecek.>>Tahvili elinde bulunduranlar, tahvili çıkaran işletme ya da kuruluşlardan fazi dönem sonunda alır.Tahvil, senet ve bonolar özel sektör tarafından çıkarılmışsa 111 Özel Kesim Tahvil Senet ve Bonoları hesabında takip edilir. Devletin çeşitli daireleri tarafından çıkarılmışsalar 112 Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları hesabında takip edilir.İşletme tahvil satın aldığında ilgili hesap (özel kesim yada kamu kesimi) alış bedeli üzerinden borçlandırılır, satıldığındaysa yine alış bedeli üzerinden alacaklandırılır.<<Tahvil satın aldık, yeni tahvil geldi , hesap borçlandı. Tahvil sattık, elimizden tahvil çıktı, hesap alacaklandırıldı.>>Tahvil,senet ve bonoların alımı için aracı kuruma ödenen komisyon 643 Komisyon Giderleri Hesabım borçlandırır.<<Ödenen komisyonda hep borçlanma var>>Eğer tahvil,senet ve bonolar alındığı fiyat üzerinde bir fiyata satılmışsa ortaya çıkan fark işletme lehine olup 645 Menkul Kıymetler Satış Kârları hesabının alacağına kaydedilir. Eğer alındığı fiyat altında bir fiyata satılmışsa ortaya çıkan fark isletme aleyhine olup 655 Menkul Kıymetler Satış Zararları hesabının borcuna kaydedilir. <<Kar oldu mu alacağa , borç oldu mu zarara yazıyosun.>>


Diğer Menkul Kıymetler: Kuponlar, altın, altın dışındaki kıymetli madenlerin izlendiği hesaptır. Bu değerler satın alındığında hesap alış bedeliyle borçlandırılır, satıldığındaysa yine alış bedeliyle alacaklandınlır.<< Altın aldık, hesap borçlandı , altın sattık, hesap alacaklandırıldı.>>

AÖF / Genel Muhasebe Ünite 7

P.S : << >> arasına yazılanlar, tamamen benim aklımda kalsın diye türettiğim şeylerdir. O kısımları okumasanız da olur.


Ünite 7 - STOKLAR

Hah işte buradan sonrası zorlaşıyo bu muhasebenin, alacaklılar, borçlular, hesaplamalar, sağa mı yazıcaz sola mı yazıcaz derdi buradan başlıyo ve ben her seferinde buradan sonrasında patlıyorum. Neyse...

Dönen Varlıklar ( Ezber)
1. Hazır Değerler
2. Menkul Kıymetler
3. Ticari Alacaklar
4. Diğer Alacaklar
5. Stoklar
6. Gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları
7. Diğer Dönen Varlıklar

Stoklar (Ezber)
1. İlk Madde ve Malzeme
2. Yeni Mamuller - Üretim
3. Mamuller
4. Ticari Mallar
5. Diğer Stoklar
6. Stok Değer Karşılığı Düşüşü
7. Verilen Sipariş Avansları

Stoklar:  İşletmenin satmak, üretimde kullanmak veya tüketmek amacıyla edindiği bir yıl içerisinde nakde çevrilebileceği düşünülen varlıklardır.


KDV (Katma Değer Vergisi): Mal veya hizmetin bedeli üzerinden bu bedelin belli bir yüzdesi karşılığında ayrıca ödenen ya da ödenecek olan tutardır. KDV'nin muhasebeleştirilmesinde kullanılan bazı hesaplar şunlardır:

<<Bunlarda Satıcı tarafını düşünme!!>>
1) İndirilecek KDV Hesabı: İşletmenin satın aldığı her türlü mal ve hizmetin bedeli üzerinden satıcıya ödenen veya ödenecek olan KDV'nin kaydedildiği hesaptır. Bu KDV her zaman hesabın borcuna kaydedilir.  << Bir şey alıyosun, senden bir şey çıkması lazım gibi.Dolayısıyla tersini düşün borçlu oluyosun.--Akılda tutmak için : indirim(indirilecek) -> alıyosun - >>


2) Hesaplanan KDV Hesabı: İşletmenin sattığı her türlü mal ve hizmetin bedeli üzerinden alıcıdan aldığı ya da alacağı KDV'nin kaydedildiği hesaptır. Bu kdv her zaman hesabın alacağına kaydedilir. <<Elden bir şey çıkıyor, o zaman bir şey alman gerekicek.Dolayısıyla tersini düşün alacaklı oluyosun.>>


3) Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı : İşletmenin yaptığı işlemler sonucunda Hesaplanan KDV, İndirilecek KDV tutarından büyükse aradaki fark ay sonunda bu hesabın alacak tarafına yazılır.<<Ödenecek olanı hesaplamak gerek -> Hesaplanan önce - İndirilecek >>

4) Devreden KDV Hesabı: İşletmenin yaptığı işlemler sonucunda İndirilecek KDV, Hesaplanan KDV tutarından büyükse aradaki fark ay sonunda bu hesabın borç tarafına yazılır.


Mal Hareketlerinde İzlenen Kayıt Yöntemleri:
1.Aralıklı Envanter Yöntemi: İşletmedeki mal mevcudunun belirli aralıklarla yapılacak sayım ve değerleme ile bilinebileceği esasına dayanır.Mal çeşidinin çok ve küçük hacimli, nispeten ucuz fiyatlı birimlerden oluşan işletmelerde kullanılır. Dönem başı mal mevcudu, dönem içi alışları, alış giderleri, alış iadeleri ve alış iskontoları Ticari Mallar Hesabı (TMH)'na kaydedilir. Satışlar ise Yurt içi Satışlar Hesabı (YlSH)'nın alacağına kaydedilir.


    **Dönem başı Mal Mevcudu: Dönem başı bilançosunda yer alan Ticari Mallar mevcudu yevmiye defterine yapılan açılış kaydından sonra, Ticari Mallar Hesabının borç kısmına ilk kayıt olarak geçer. << Elimde mal var , o zaman vermem gerekicek. Tersini düşün, borçlu oldu.>>

    **Mal satış kârı veya zararı ancak dönem sonunda hesaplanır.


2.Devamlı Envanter Yöntemi: Dönemi içinde her zaman mevcut malların miktarını ve maliyetini, bunun yanında satışların tutarını ve maliyetini gösterecek şekilde kayıt esasına dayalı bir sistemdir.Çok büyük hacim ve birim değeri yüksek, çeşit olarak az mal çeşidine sahip işletmelerde kullanılır. Yardımcı defter olarak stok kartları düzenlenir. Dönem başı mal mevcudunun işlenmesi aralıklı envanter yöntemi ile aynıdır. Ticari mallar hesabının borç kısmına ilk kayıt olarak işlenir.


    **Satışlar: 2 madde şeklinde kaydedilir, l. madde satış işleminden elde edilen satış hasılatı ile ilgili kayıt, 2.madde de satılan malın maliyetiyle ilgili kayıttır.
    **Gerçek Maliyet Yöntemi: Az sayıda ve yüksek değerli mal alımı yapan işletmeler için uygundur. Satılan malın gerçek satın alınış maliyeti üzerinden belirlenmesidir.
        İlk Giren İlk Çıkar Yöntemi ( FİFO): İlk satın alınan malın ilk önce satılacağı varsayılır.
        Son Giren İlk Çıkar Yöntemi (LİFO): En son alınan malın ilk önce satılacağı varsayılır.
    **Ortalama Maliyet Yöntemi: 
        Ağırlıklı Ortalama: O ana kadar alınmış olan farklı fiyatlardaki alımların toplam maliyetlerinin, toplam miktarına bölünmesiyle bulunan ortalamaya göre saptanır. (Tüm maliyet toplamı / alım miktarı )
        Hareketli Ortalama: Ortalama maliyet her alımda tekrar hesaplanır.


Mal Alım-Satımlarında Kullanılan Belgeler:Mal alım satım işlemlerinin belgelere dayandırılması gerekir. Bu konu ile ilgili olarak gerekli belgeler, Vergi Usul Kanununda Fatura ve Fatura yerine geçen vesikalar adı altında bir bölümde toplanmıştır.


1.Fatura: Satım veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere satış veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.
2.Perakende Satış Vesikaları
3.Gider Pusulası
4. Müstahsil Makbuzu

AÖF / Genel Muhasebe Ünite 6

Ünite 6 - MUHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI ve GENEL KABUL GÖRMÜŞ MUHASEBE İLKELERİ


Evrensel nitelikte olan 12 adet temel kavram mevcuttur:
1.Sosyal Sorumluluk Kavramı: Toplumun çıkarlarının gözetilmesi ve gerçeğe uygun,tarafsız,dürüst davranılması gerektiğiyle ilgilidir.


2.Kişilik Kavramı: İşletmenin, işletme sahibinden diğer kişilerden ayrı olduğunu ifade eder. Bilanço eşitliği de bu kavrama dayanır.


3.İşletmenin Sürekliliği Kavramı: İşletmelerin faaliyetlerinin bir süreye bağlı olmaksızın devam edeceğini öngörür. Bu kavram, maliyet esasının temelini oluşturur.


4.Dönemsellik Kavramı: İşletme ömrünün belli dönemlere bölünmesi ve her bir dönem faaliyetinin birbirlerinden bağımsız olarak ele alınması esasına dayanır.


5.Parayla Ölçülme Kavramı: İşlemlerin ortak bir ölçü olan para ile ifade edilmesini kapsar. Enflasyonun en çok etkilediği kavramdır.


6.Maliyet Esası Kavramı: Varlık ve hizmetlerin elde edilme maliyetlerinin ele alınmasını söyler.


7.Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı: Kayıtların objektif belgelere dayandırılması, tarafsız ve ön yargısız davranılması gerektiğini söyler. 


8.Tutarlılık Kavramı: Her dönem muhasebe politikasının aynı olmasını söyler.


9.Tam Açıklama Kavramı: Mali tabloların yeterli, açık ve anlaşılır olması gerektiğini ifade eder.

10.İhtiyatlık Kavramı: Oluşabilecek risklerin göz önüne alınmasını söyler.

11.Önemlilik Kavramı: Bir işlevin , kararları etkileyebilecek düzeyde olmasını söyler.

12.Özün Düşünceliği Kavramı: İşlemlerin biçimlerinden çok özlerinin esas alınmasını söyler.

Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri: ( Burası bana çok da gerekli gibi gelmedi ya neyse...)


A)Gelir Tablosu İlkeleri:
    1. Gerçekleşmemiş satışlar, gelir ve karlar: Gerçekleşmiş gibi veya gerçekleşen tutardan fazla
veya az gösterilmemelidir. Dönem başında ve sonunda doğru hesap kesimi işlemi yapılmalıdır.
    2.Belli bir dönemin satışları ve gelirleri bunları elde etmek için yapılan satışların maliyeti ve giderleri ile karşılaştırılmalıdır.
    3.Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ve özel tükenmeye tabi varlıklar için uygun amortisman ve tükenme payı ayrılmalıdır.
    4.Maliyetler; maddi duran varlıklar, stoklar, bakım ve onarım ve diğer gider gruplar arasında uygun bir şekilde dağıtılmalıdır.
    5.Olağanüstü niteliğe sahip kar ve zararlar meydana geldikleri dönemde tahakkuk ettirilmeli, fakat normal faaliyet sonuçlarından ayrı olarak gösterilmelidir.
    6.Bütün kar ve zararlardan, önceki dönemlerin mali tablolarında düzeltme yapılmasını gerektirecek büyüklük ve nitelikler dışında kalanlar, dönemin gelir tablosunda gösterilmelidir.


B)Bilanço İlkeleri:

C)Varlıklara İlişkin İlkeler:
    1.İşletmenin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşebilecek varlıkları, bilançoda dönen varlıklar grubu içinde gösterilir .
    2.İşletmenin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşmeyen, hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları, bilançoda duran varlıklar grubunda gösterilir.
    3.Gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen giderler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak gelecek dönemlerde tahsil edilecek olan gelirler kayıt ve tespit edilmeli ve bilançoda ayrıca gösterilmelidir.
    4.Dönen ve duran varlıklar grubunda yer alan alacak senetlerini, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değerleri ile gösterebilmek için reeskont işlemleri yapılmalıdır.
    5.Tutarları kesinlikle saptanamayan alacaklar için herhangi bir tahakkuk işlemi yapılmaz. Bu tür alacaklar bilanço dipnot veya eklerinde gösterilir.


D)Yabancı Kaynaklara İlişkin İlkeler:
    1.İşletmenin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde vadesi gelen borçları, bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar grubu içinde gösterilir.
    2.İşletmenin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde vadesi gelmemiş borçları, bilançoda uzun vadeli yabancı kaynaklar grubu içinde gösterilir.
    3.Tutarları kesinlikle saptanamayanları veya durumları tartışmalı olanları da içermek üzere, işletmenin bilinen veya tutarları uygun olarak tahmin edilebilen bütün yabancı kaynakları kayıt ve tespit edilmeli, bilançoda gösterilmelidir.
    4.Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar grubunda yer alan borç senetlerini bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değerlen ile gösterebilmek için reeskont işlemleri yapılmalıdır.


E)Öz Kaynaklara İlişkin İlkeler:
    1.İşletme sahip veya ortaklarının sahip veya ortak sıfatıyla işletme varlıkları üzerindeki hakları öz kaynaklar grubunu oluşturur.
    2.İşletmenin ödenmiş sermayesi bilançonun kapsamı içinde tek bir kalem olarak gösterilir.
    3.İşletmenin hissedarları tarafından yatırılan sermayenin devam ettirilmesi gerekir.
    4.Öz kaynakların bilançoda net olarak gösterilmesi için geçmiş yıllar zararları ile dönem zararı öz kaynaklar grubunda indirim kalemleri olarak yer alır.
    5.Öz kaynaklar; ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri,kar yedekleri, geçmiş yıl karları ve zararları ile dönem net karı ve zararından oluşur.